Tetovë 

Informatat e kompjuterit tuaj

Historiku xhamis së pashës

Xhamia e Pashes në Tetovë, e cila në popull njihet edhe si Xhamia e larme, gjendet pranë lumit Shkumbi në pjesën e vjetër te qytetit, ku gjenden edhe objektet e tjera të arkitekturës fetare islame dhe civile, të rëndësishme për vlerat estetiko-artistike dhe për vulën historike që mbajnë.


Xhamia është ndërtuar më 1495 kurse e rindërtuar nga themeli dhe e zgjeruar më 1833 nga ana e Abdurrahman pashës, biri i Rexhep pashës, që janë mbrojtësit e Tetovës, të cilët kanë qenë edhe dashamirë të mëdhenj të artit. Të gjitha këto të dhëna i kuptojmë nga mbishkrimi i ruajtur mbi hyrjen në xhami si dhe nga nishani i varrit i cili ruhet në turben e ndërtuar në oborin e xhamisë. Këta pashallarë të njohur që kanë vepruar në Tetovë në gjysmën e parë të shekullit XIX e kanë ndërtuar dhe rindërtuar kalanë e qytetit dhe Arabati Baba teqen. Në turben tetëanësore janë varrosur zonjat Hurshide dhe Mensure. E para ka vdekur më 1534. Për to supozohet se kanë qenë donatorë të xhamisë së mëparshme nga shekulli XV. Në afërsi të xhamisë gjendet edhe shadërvani, i cili ka pasur funksion të dyfishtë: për të marrë abdest para namazit dhe si çeshme për nevojat e popullatës së këtushme.


Xhamia e pashes nga aspekti arkitektonik paraqet ndërtesë një hapsirëshe, katrore me dimensione 10x10m. Në anën e saj hyrëse është ndërtuar tremi ( sofallarët ), rreth 5m i gjërë, i hapur nga të tre anët mbi të cilin gjendet pjesa e mbyllur e mahfilit. Xhamia është e mbuluar me çati katër ansore me tegulla të vjetra. Në anën e saj të djathtë gjendet minarea klasike e ndërtuar me gur të gdhendur mirë, dhe është element original i xhamisë së parë nga fund ii shekullit XV. Ndërsa objekti i sotshëm, me të gjitha karakteristikat e veta, është një simbiozë mes barokut dhe stilit neoklasik osman, i cili vjen në shprehje sidomos në arkitekturën e vjetër banesore qytetare.
Në enterierin dhe në muret e eksterierit Xhamia e pashes ka dekor të shkëlqyeshëm të barokut osmano – turk. Në këtë dekor piktural të begatshëm janë paraqitur motive gjeometrike dhe bimore si dhe improvizime të ndërtesave, kun ë përgjithësi vjen në shprehje luksi, eksponimi i bujshëm sidomos në pjesën e brendshme të xhamisë. Mihrabi dhe mimberi janë me ndërtim prej mermerit kualitativ dhe poashtu janë në stilin barok.

Xhamia e pashes, me të gjitha karakteristikat e veta paraqet një ndërtesë interesante, është e rrethuar me mure të trasha guri me vrima druri të mbuluara me tjegulla, siç është edhe çatia e xhamisë. Muret rrethuese të cilët janë ndërtuar në stilin tipik klasik osman, janë rindërtuar me iniciativën e Bashkësisë Islame në vitin 1991
 

NB: Nese dikush ka informata/histori për xhamin e pashes mund ti dergoni në  info@xhamiaepashes.com